شماره سی و هفتم

ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی (فصلنامه علمی-پژوهشی)

شاپا: ‎2008-4420

شاپای الکترونیک: ‎2252-0899

مدیر مسئول:

سهیلا موسوی سیرجانی, دکتر, دانشگاه آزاد اسلامی، تهران جنوب

پست الکترونیک: ‎S_movsavi@azad.ac.ir‎

سردبیر:

امیر بانو کریمی, دکتر

پست الکترونیک: ‎Ab_karimi@azad.ac.ir‎

مدیر داخلی:

راویه قلی پور , کارشناس ارشد, دانشگاه آزاد اسلامی، تهران جنوب

سفارش نشریه

نام
ایمیل

کد رفرنس: ‎1001-456

سال دهم, شماره سی و هفتم, ‎1393/10/01

نوع مقاله: مقاله تحقیقی

موضوعات:

بن‌مایه‌های مشترک قصّة‌ الغربة الغربیه‌ سهروردی و آیین گنوسی

چکیده مقاله:

گنوسیسم یا مذهب گنوسی، کلمه‌ای یونانی به معنای معرفت و شناخت، عنوان مجموعه‌ای از ادیان و مذاهب و نحله‌های دینی است که در قرون اول و دوم میلادی در فلسطین، سوریه، بین‌النّهرین و مصر وجود داشته است. دین و آیین گنوسی از جمله عقایدی است که بر عرفان اسلامی تأثیر نهاده است و تشابهات بسیاری بین آن دو، وجود دارد. سهروردی از عرفایی است که در آثار او اندیشه گنوسی بسیار مشهود است. این مقاله اندیشه‌ای گنوسی سهروردی را در قصة الغربة الغربیّه، بررسی می‌کند. این قصّه، از بسیاری جهات، کاملاً با اندیشه‌های گنوسی مطابقت دارد. از جمله می¬توان‌به دوگانگی روح و جسم، غربت و اسارت در دنیا، نجات و رهایی اشاره کرد. نگارندگان در این پژوهش، به منظور دست‌یابی به نتایج، از شیوه توصیفی_تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌‌ای بهره برده‌اند.

مولف و محقق: , محمود عباسی , عبدالعلی اویسی کهخا , کمال الدین ارخی

کلید واژه ها: سهروردی، قصة الغربة الغربیه، عرفان، آیین گنوسی

مراجع و رفرنس ها:

ابراهیمی دینانی، غلامحسین. 1379. شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی. چاپ پنجم. تهران: حکمت.
اردستانی رستمی، حمید رضا. 1392. «بررسی افکار و اندیشه‌های گنوسی ابوالعلاء معری و صادق هدایت»، فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، سال نهم، شماره 31.
اسماعیل‌پور، ابوالقاسم. 1371. «بررسی تطبیقی دیباچه مثنوی و اشعار گنوسی»، مجله ایران شناخت، صص14-41.
الیاده،میرچا. 1362. چشم اندازهای اسطوره. مترجم جلال ستاری. چاپ اول. تهران: توس.
ـــــــــــ.1373. آیین گنوسی و مانوی. مترجم ابوالقاسم اسماعیل‌پور. چاپ اول. تهران:فکرروز.
ايلخاني، محمد. 1374. «مذهب گنوسي»، معارف، دوره دوازدهم، ش 1و 2، ص 16-31.
بهار، مهرداد، ابوالقاسم اسماعیل‌پور. 1384. ادبیات مانوی. چاپ اول. تهران: کارنامه.
بیرونی، ابوریحان. 1389. آثار الباقیه. ترجمه اکبر دانا سرشت. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر.
پورنامداریان، تقی. 1383. رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی. چاپ پنجم. تهران: علمی و فرهنگی.
جلالی، علیرضا. 1384. «ساختار گنوسی قصیده عینیه ابن‌سینا»، نامه مفید، شماره 50، ص 85 - 102.
حقیقت، عبدالرفیع. 1378. سهرودی شهید فرهنگ ملی. چاپ اول. تهران: بهجت.
خسروی، حسین. 1388. «نگاهی به نماد خورشید در تمثیلات سهروردی»، فصلنامه مطالعات عرفانی و اسطوره‌شناختی، سال پنجم، شماره پانزدهم.
دهخدا، علی‌اکبر. 1335. لغت‌نامه. ج 10.تهران: مجلس شورای ملی.
زرین‌کوب، عبدالحسین. 1353. ارزش میراث صوفیه. چاپ چهارم. تهران:امیرکبیر.
ـــــــــــــــــــــ . 1357. جست‌وجو در تصوف ایران. چاپ اول. تهران: امیرکبیر.
ـــــــــــــــــــــ . 1369. در قلمرو وجدان. چاپ اول. تهران: علمی.
سهروردی، شهاب‌الدین. 1372. مجموعه مصنّفات شیخ اشراق. تصحیح هنری کربن. ج 2. تهران: موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی.
فروهر، نصرت الله. 1387. سرچشمه‌های عرفان. چاپ اول. تهران: افکار.
کومون، فرانتس. 1377.ادیان شرقی در امپراتوری روم، ترجمه ملیحه معلّم و پروانه عروج نیا. چاپ اول. تهران: سمت.
گیمن، دوشن. 1375.دین ایران باستان، ترجمه رویا منجّم. چاپ اول. تهران: فکر روز.
مجتبایی، فتح الله. 1386. «سهروردی و فرهنگ ایران باستان»، نشریه اشراق، شماره 4، صص37-44.
مصاحب، غلامحسین. 1356.دایرة المعارف فارسی. ج2. تهران: فرانکلین.
موحّد، صمد. 1374. سرچشمه‌های حکمت اشراق. چاپ اول. تهران: فراروان.
نصر، سید حسین. 1386. سه حکیم مسلمان. ترجمه احمد آرام.چاپ ششم. تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.
هادی‌نا. 1388. «مکاتب گنوسی، خاستگاه و اعتقادات»، پژوهشنامه ادیان، سال 3، شماره5، صص 117-146.
هالروید، استوارت. 1388. ادبیات گنوسی. ترجمه ابوالقاسم اسماعیل‌پور. تهران: اسطوره.
همدانی، امید. 1388. «حماسه،اسطوره، تجربه عرفانی، خوانش سهروردی از شاهنامه»، فصلنامه نقد ادبی، سال2، شماره 7،137-162.

English source
Kent .R.J.(1953). old Persian. Newyork
www.britannica.com/search?query=gnosis:page=1
The Concise Oxford Dictionary of The Christian Church.Elizabett. Living Ston (ed). Oxford. Oxford University Press. 1977.
Goethals, Franco. Encyclopedia Americana. Volume12. First published. 1829.



References
Ardestāni Rostami, Hamid Rezā. (2014/1392SH). “Barresi-ye afkār va anidisheh-hā-ye genosi-ye Abol'alā'-e Mo'ri va sādeq-e Hedāyat”. The Quarterly Journal of Mytho-mystic literature. Islamic Azad University of Tehran Jonoub.Year 9.No. 31.
Bahār, Mehrdād va abolqāsem Esmā'eelpour. (2007/1385SH).Adabiyāt-e Mānavi. 1st ed. Tehran: Kārnāmeh.
Birouni, Abu-rei'hān. (2010/1389SH).Āsār-ol-bāqiyah.Tr. by Akbar Dānāseresht. 6th ed. Tehran: Amirkabir.
Cumont, Franz Valery Marie. (1998/1377SH).Adyān-e sharghi dar emperātouri-ye Rome (The Oriental religions in Roman Paganism‬).Tr. by Maliheh Mo'allem and Parvāneh 'Orouj Niyā. 1st ed. Tehran: SAMT.
Dehkhodā, Ali Akbar. (1957/1336SH).Loghat-Nāmeh.Vol. 10. Tehran: Majles-e Shorā-ye Melli.
Duchesne-Guillemin, Jacques. (1996/1375SH).Din-e Iran-e bāstān. Tr. by Ro'yā Monajjem. 1st ed. Tehran: Fekr-e Rouz.
Ebrāhimi Dināni, Gholām Hossein. (2001/1379SH).Sho'ā'-e andisheh va shohoud dar falsafeh-e Sohravardi. 5th ed. Tehran: Hekmat.
Eliade, Mircea. (1983/1362SH).Cheshm andāz-hā-ye Ostoureh (Aspects du mythe).Tr. by Jalāl Sattāri. Tehran: Tous.
___________(1994/1373SH).Āein-e genousi o mānavi (Gnosticism and Manichaeism) .Tr. by Abolqāsem Esmāeilpur. 1st ed. Tehran: Fekr-e ruz.
Esmā'ilpour, Abuoqāsem. “Barresi-ye tatbighi-ye dibācheh masnavi va ash'ār-e genosi”. Irān Shenākht. Pp. 14-41.
Frouhar, Nosrat-ollāh.(2009/1387SH).Sarcheshmeh-hā-ye erfān. 1st ed. Tehran: Afkār.
Hādinā, Mahboubeh (2009/1388SH). “Makāteb-e Genosi, kaāstegāh o e’teqādāt”, Pazhouhesh-nāme-ye adyān. No. 5. Pp. 117-146.
Haghighat, 'Abdol-Rafi'.(2000/1378SH).Sohravardi shahid-e farhang-e melli. 1st ed. Tehran: Behjat.
Hamedāni, Omid. (2010/1388SH).“Hemāseh, ostoureh, tajrobeh-e erfāni, khanesh-e Sohravardi az Shāh-Nāmeh”.Naqd-e adabi journal.Year 2.No. 7. Pp. 137-162.
Holroyd, Stuart. (2010/1388SH).Adabiyāt-e Genousi (The Elements of Gnosticism).Tr. by Abolghāsem Esmā'eelpour. Tehran: Ostoureh.
Ilkhāni, Mohammad. (1995/1374SH). “Mzahab-e genousi”. Ma'āref .Period 12. No. 1 & 2. Pp. 16-31.
Jalāli, Alirezā. (2005/1384SH). “Sākhtār-e genousi-ye ghaside-ye Ibn Sinā”, Journal of Nāme-ye Mofid. No 50. Pp. 85-102.
Khosravi, Hossein. (2009/1388SH). “Negāhi be nemād-e khorshid dar tamsiāt-e sohravardi”. The Quarterly Journal of Mytho-mystic literature. Year 5.No. 15.
Masāheb, Gholām Hossein. (1978/1356SH).Dāyerat-ol-m’āref-e Fārsi.Vol. 2. Tehran: Feranklin.
Mojtabāei, Fat'h-o-llāh.(2008/1386SH).“Sohravardi va frhang-e Iran-e bāstān”.Nashriyeh-ye Eshrāgh.No. 4. Pp. 37-44.
Movahhed, Samad. (1995/1374SH).Sarcheshmeh-hā-ye hekmat-e eshrāgh. 1st ed. Tehran: Farā-Ravān.
Nasr, Seyyed Hossein. (2008/1386SH).Seh hakim-e mosalmān (Three Muslim Sages). Tr. by Ahmad Ārām. 6th ed. Tehran: Sherkat-e sahāmi-ye ketāb-hā-ye jibi.
Pournamdāriān, Taghi (2004/1383SH). Ramz va dāstān-hā-ye ramzi dar adab-e Fārsi. 5th ed. Tehran: 'Elmi va Farhangi.
Sohravardi, Shahāb-oddin ya'hyā. (1993/1372SH). Majmou'e mosannafāt-e Sheikh-e eshrāq.Ed by Hanry Carbin. Tehran: Mo'asseseh Motāle'āt o Tahghighāt-e Farhangi.
Zarrinkoub, Abd-ol-hosein. (1978/1357H). Jost o joo dar tasavof-e Iran. 1st ed. Tehran: Amirkabir.
._____________________ (1991/1369SH). Dar ghalamrow-e vejdān. 1st ed. Tehran: 'Elmi va Farhangi.
.______________________ (1974/1353SH). Arzesh-e mirās-e Soufiyeh. 4rd ed. Tehran: Amirkabir.

اطلاعات تکمیلی تر

سابقه داوری: خیر

سایت ها و موارد داوری شده:

مقالات مرتبط

در فصلنامه

هیئت تحریریه

مشخصات تفصیلی هیات تحریریه

بایگانی

مشاهده مقالات آرشیو شده

پرسش و پاسخ

پاسخ ها و پرسشهای متداول